Một loài cá mập có thể đi bộ trên cạn nhờ sự tiến hóa

Loài cá mập này có thể di chuyển trên cạn mà không cần chân.
Một loài cá mập có thể đi bộ trên cạn nhờ sự tiến hóa
Cá mập Epaulette

Một nhóm các nhà nghiên cứu từ Đại học Đại Tây Dương Florida và Đại học James Cook của Úc đã nghiên cứu một loài cá mập độc đáo được gọi là cá mập Epaulette. Các thành viên nhỏ tuổi của loài này đã học cách đi bộ trên cạn bằng các vây hình mái chèo của chúng. Chúng cũng có thể sống mà không có oxy trong khoảng hai giờ và tìm kiếm con mồi ở các vùng đá ngầm, nơi mà hầu hết các loài cá mập khác sẽ không bao giờ đến.

Vì cá mập Epaulette được biết là chỉ ăn các động vật sống dưới nước như cá nhỏ chứ không phải động vật trên cạn, chúng chủ yếu đi bộ trong và xung quanh rạn san hô. Tuy nhiên, trong quá trình nghiên cứu, các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng đôi khi cá mập đi bộ tới 30 mét trên vùng đất khô bằng cách sử dụng vây của chúng. Khả năng kỳ lạ của cá mập Epaulette đang được coi là một bước tiến hóa để sống sót qua cuộc khủng hoảng khí hậu đang diễn ra.
Các tác giả của nghiên cứu giải thích thêm về điều này, "những đặc điểm vận động như vậy có thể không chỉ là chìa khóa để tồn tại mà còn có thể liên quan đến hoạt động sinh lý bền vững của chúng trong điều kiện môi trường đầy thách thức, bao gồm cả những đặc điểm liên quan đến biến đổi khí hậu."

Có loài cá mập nào khác có thể đi bộ không?

Một con cá mập Epaulette đi dạo dưới đáy biển. Nguồn: David Clode/Unsplash 

Tên khoa học của loài cá mập Epaulette được các nhà nghiên cứu là Hemiscyllium ocellatum. Điều thú vị là chúng không phải là loài cá mập duy nhất có thể đi bộ. Một nghiên cứu được công bố vào năm 2020 tiết lộ rằng ít nhất 9 loài cá mập đã phát triển khả năng sống trên cạn bằng cách sử dụng vây của chúng.

Tất cả chúng đều thuộc chi Hemiscyllium, và hầu hết các thành viên của chi này chỉ giới hạn ở các rạn san hô ở khu vực Quần đảo Mã Lai. Tuy nhiên, Hemiscyllium ocellatum là loài cá mập Papuan epaulette đầu tiên (cá mập sống quanh bờ biển Papua New Guinea) được biết đến là loài đã phát triển khả năng đi bộ.

ADDVIDEO
Nó cũng đóng một vai trò thiết yếu trong việc đảm bảo sự sống còn của chúng. Ví dụ, khi một kẻ săn mồi bám theo cá mập epaulette, chúng có thể đi vào các khe đá ngầm nhỏ với sự trợ giúp của vây, hoặc nếu cần, chúng cũng có thể kéo mình đến vùng đất khô hạn. Hơn nữa, khả năng đi bộ của chúng cho phép chúng kiếm ăn ở những nơi mà chúng có khả năng ít phải đối mặt với sự cạnh tranh hơn.

Những con cá mập đi bộ này đang phát triển nhanh chóng để tồn tại với biến đổi khí hậu

Một con cá mập Epaulette bơi dưới nước. Nguồn: David Clode/Unsplash

Trong quá trình nghiên cứu, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng so với nhiều loài thủy sinh khác, cá mập epaulette được trang bị tốt hơn để đối mặt với biến đổi khí hậu. Khả năng tồn tại mà không cần oxy khiến chúng rất thích hợp để đáp ứng nồng độ CO2 tăng lên và chịu đựng các tình trạng như thiếu oxy (thiếu oxy trong máu và các mô cơ thể) có thể phát sinh do biến đổi khí hậu.

Tốc độ tiến hóa của cá mập Epaulette cũng khá nhanh. Ví dụ, chúng chỉ mất khoảng chín triệu năm để phát triển những chiếc vây có thể giúp chúng đi lại. Loài cá mập đuôi dài độc nhất vô nhị, cá nhám đuôi dài, đã phải đợi 55 triệu năm để tiến hóa. Hơn nữa, mặc dù có ít đa dạng di truyền hơn trong quần thể của chúng, chúng đang sinh ra những loài mới với tốc độ đáng kinh ngạc.
Các nhà nghiên cứu tuyên bố rằng khi nói đến sự phát triển tiến hóa tập trung vào sinh tồn, cá mập Epaulette phá vỡ mọi quy tắc. Tuy nhiên, cần có thêm nhiều nghiên cứu để điều tra sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến việc đi lại và các tài năng độc đáo khác của cá mập Epaulette.

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Integrative and Comparative Biology.

Ngân Nguyễn
Theo Interesting engineering
CÙNG CHUYÊN MỤC
ĐỌC THÊM