Những lý do kỹ thuật khiến các thành phố ở Nam Phi không có nước mặc dù không hề thiếu các con đập

Vô vàn những khó khăn, khiến cho các thành phố của Nam Phi không đủ nước sạch để sinh hoạt.
Những lý do kỹ thuật khiến các thành phố ở Nam Phi không có nước mặc dù không hề thiếu các con đập
Bình minh ở Johannesburg. Nguồn: THEGIFT777

Các thành phố lớn của Nam Phi ở tỉnh Gauteng, là trung tâm kinh tế của đất nước đang bị thiếu nước nghiêm trọng. Ở Johannesburg và Tshwane, các vòi nước đã cạn kiệt, với nhiều khu vực có nguồn cung cấp gián đoạn trong khi một số khu vực hoàn toàn không có nước.

Tỉnh có các khu vực đô thị Thành phố Johannesburg, Tshwane và Ekurhuleni. Tất cả đều bị ảnh hưởng. Rand Water, cơ quan quản lý nước trong khu vực, đã áp dụng mức hạn chế là 30%. Điều này sẽ được xem lại khi hệ thống phục hồi.

Lần ngừng cấp nước cuối cùng là vào tháng 11 năm 2021 khi Rand Water cắt nước trong 54 giờ để có thể bảo trì cơ sở hạ tầng. Cũng có những hạn chế trong đợt hạn hán năm 2015-2017.

Tỉnh này là một ví dụ hoàn hảo về cách một khu vực có thể bị thiếu nước và nguồn cung cấp không liên tục mặc dù các đập đã đầy.

Vấn đề lớn nhất nằm ở cơ sở hạ tầng đang xuống cấp. Điều này bao gồm lưu trữ nước, cung cấp và xử lý nước. Ngoài ra, nguồn nước được quản lý kém. Và có quy hoạch kém, thiếu tài chính để duy trì cơ sở hạ tầng cũ kỹ và theo kịp tốc độ đô thị hóa nhanh chóng.

Cuộc khủng hoảng ở Gauteng đã phát triển trong nhiều thập kỷ. Cơ sở hạ tầng cấp nước và vệ sinh ở Johannesburg đã cũ, một số đường ống nước đã được lắp đặt cách đây gần một thế kỷ. Ngoài ra, có sự tăng trưởng theo cấp số nhân của các doanh nghiệp và dân số.

Gauteng là tỉnh nhỏ nhất Nam Phi, nhưng đóng góp 45% vào tổng sản lượng kinh tế của đất nước. Tất cả các thành phần kinh tế đã mở rộng trong những thập kỷ qua.

Dân số của tỉnh cũng đã tăng lên chỉ hơn 16 triệu người tăng từ 12 triệu người vào năm 2011.

Rand Water đã chỉ ra rằng việc tiêu thụ nhiều nước là nguyên nhân dẫn đến tình trạng thiếu nước hiện nay. Các ước tính cho thấy lượng nước tiêu thụ ở Gauteng mỗi người/ngày là hơn 300 lít, cao hơn mức trung bình toàn cầu là 173 lít. Quan trọng là, ước tính này bao gồm lượng nước bị mất trước khi đến tay người tiêu dùng.

Tỉnh Gauteng không may đang gặp phải một cơn bão hoàn hảo về nguồn cung cấp nước gián đoạn do điện liên tục bị mất điện, nhiệt độ cao dẫn đến việc sử dụng nước trên mức trung bình cũng như thất thoát nước lớn liên tục do vỡ đường ống và rò rỉ lớn do cơ sở hạ tầng đổ nát.

Sự suy giảm
Chất lượng cơ sở hạ tầng nước ở Nam Phi được coi là dưới mức trung bình và đang xấu đi so với các quốc gia tương đương như Nigeria và Zambia. Và có 1 vài nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này:

Thứ nhất, chất lượng cơ sở hạ tầng kém. Điều này được cho là do quy hoạch dài hạn không đầy đủ, kỹ thuật và vật liệu xây dựng kém cũng như việc bảo trì cơ sở hạ tầng hiện có kém.

Cơ sở hạ tầng của Nam Phi hầu hết đã cũ (hơn hai thập kỷ), trong tình trạng mục nát. Trong phiếu báo cáo cơ sở hạ tầng năm 2017, Viện Kỹ thuật xây dựng Nam Phi kết luận rằng cơ sở hạ tầng của đất nước đang gặp rủi ro do điểm tổng thể thấp của nó là D+.

Thứ hai, công tác quản lý tiêu thụ còn kém. Nam Phi là một quốc gia khan hiếm nước. Tuy nhiên, mức sử dụng nước sinh hoạt trung bình ước tính là 237 lít/người/ngày, cao hơn 64 lít so với tiêu chuẩn quốc tế là 173 lít/người/ngày.

Mức tiêu thụ cao một phần là do nước không có nguồn thu của thành phố cao. Con số này là 41% Điều này có nghĩa là 41% lượng nước bị thất thoát do rò rỉ trong vận hành và bảo trì kém của cơ sở hạ tầng nước cũ hiện có, tổn thất thương mại do thao tác đồng hồ hoặc các hình thức trộm cắp nước khác và cuối cùng là tiêu thụ được phép không có hóa đơn như chữa cháy.

Thứ ba, thiếu năng lực thể chế ở cấp địa phương đã hạn chế khả năng cung cấp cơ sở hạ tầng của chính quyền địa phương. Mức chi tiêu thấp cho đầu tư cơ sở hạ tầng là bằng chứng của những thâm hụt năng lực này mặc dù chính phủ quốc gia liên tục nhấn mạnh sự cần thiết phải đầu tư nhiều hơn.

Thứ tư, đã có một lượng lớn tài trợ trong nhiều thập kỷ. Điều này đã dẫn đến sự suy tàn và trong một số trường hợp là sự sụp đổ của cơ sở hạ tầng. Chi tiêu của chính phủ cho cơ sở hạ tầng đạt mức cao nhất vào những năm 1960 đến cuối những năm 1970. Sau đó là một sự sụt giảm đều đặn từ năm 1977. Năm 2000, chi tiêu bình quân đầu người của đất nước cho cơ sở hạ tầng đạt mức thấp nhất trong 40 năm và các cảnh báo đã được ban hành về tình trạng của cơ sở hạ tầng vệ sinh và nước số lượng lớn.

Đến năm 2002, nguồn cung cơ sở hạ tầng của đất nước ở mức tương đương với năm 1973. Các yếu tố khác góp phần vào cuộc khủng hoảng hiện nay bao gồm quản lý kém (ở cấp quốc gia và địa phương), sự chậm trễ trong việc thực hiện, không đủ năng lực thể chế và năng lực thiếu ý chí chính trị.

Thứ năm, hệ thống quản lý tài nguyên nước đa tầng và phức tạp. Nhiều bên liên quan ở các cấp chính quyền khác nhau đóng vai trò trong việc quản lý tài nguyên nước.

Cục Nước sạch và Vệ sinh môi trường là cơ quan quản lý nước của đất nước. Trách nhiệm cuối cùng là đảm bảo rằng tài nguyên nước được bảo vệ, sử dụng, phát triển, bảo tồn, quản lý và kiểm soát một cách hiệu quả. Việc phát triển và quản lý cơ sở hạ tầng tài nguyên nước quốc gia cũng là một phần chức năng của bộ phận.

Các cơ quan quản lý khác bao gồm các cơ quan quản lý lưu vực (quản lý tài nguyên nước ở quy mô khu vực hoặc lưu vực), các tổ chức sử dụng nước (cung cấp cấu trúc thể chế) cũng như các cơ quan dịch vụ nước bao gồm chính quyền địa phương và các thành phố, các công ty cấp nước và các công ty tư nhân chịu trách nhiệm quản lý dịch vụ cấp nước.

Do đó, Johannesburg Water lấy nguồn nước từ Rand Water, nơi cung cấp nước uống cho tỉnh Gauteng và các khu vực khác. Ví dụ, Thành phố Johannesburg và Nước Johannesburg chịu trách nhiệm giải quyết các nhu cầu ngày càng tăng và quản lý việc cung cấp và dịch vụ.
 

Hữu Phước
Theo Interesting engineering
CÙNG CHUYÊN MỤC
ĐỌC THÊM